Odgovornost upravljača puta za štetu propisuje član 13 Zakona o putevima: upravljač javnog puta odgovara za štetu koja nastane korisnicima puta zbog propuštanja blagovremenog održavanja propisanog zakonom ili zbog radova izvedenih suprotno tehničkim uslovima. Pre nego što pošaljete zahtev, utvrdite o kom putu je reč: državnom putu, opštinskom putu ili ulici, jer od toga zavisi ko je upravljač.
Ukratko:
- Upravljač javnog puta odgovara za štetu korisnicima puta zbog propuštanja blagovremenog održavanja ili radova suprotno tehničkim uslovima (član 13 Zakona o putevima).
- Javni putevi se dele na državne puteve I i II reda, opštinske puteve i ulice (član 5).
- Državnim putevima upravlja javno preduzeće, odnosno društvo kapitala čiji je jedini vlasnik Republika Srbija, ili društvo kome je to povereno (član 10).
- Opštinskim putevima i ulicama može da upravlja preduzeće jedinice lokalne samouprave ili onaj kome je ona to poverila (član 10).
- Odgovornost nije automatska: zakon je vezuje za propust u održavanju ili u izvođenju radova.
Šta je upravljač puta
Upravljač javnog puta je onaj ko obavlja delatnost upravljanja tim putem. Član 10 Zakona o putevima to kaže ovako: „Javno preduzeće, društvo kapitala ili preduzetnik koji obavlja delatnost upravljanja javnim putevima iz člana 9. stav 2. ovog zakona je upravljač javnog puta.”
Upravljač nije isto što i vlasnik puta. Vlasništvo uređuje član 3, a upravljanje član 10. Za oštećeno vozilo važniji je upravljač, jer član 13 upravo njemu nameće obavezu: „Upravljač javnog puta dužan je da obezbedi trajno, neprekidno i kvalitetno održavanje i zaštitu puta, u cilju nesmetanog i bezbednog odvijanja saobraćaja”.
Ko je upravljač puta: državni put, opštinski put ili ulica
Član 5 deli javne puteve na državne puteve I i II reda, opštinske puteve i ulice. Ulice su, prema istom članu, putevi koji saobraćajno povezuju delove naselja.
| Vrsta puta | Vlasnik (član 3) | Upravljač (član 10) |
|---|---|---|
| Državni put I i II reda | Republika Srbija | Preduzeće Republike ili društvo kome je povereno |
| Opštinski put, ulica, nekategorisani put | Jedinica lokalne samouprave | Njeno preduzeće ili onaj kome je povereno |
Za državne puteve važi izuzetak: državni putevi II reda, odnosno njihovi delovi, koji se nalaze na teritoriji autonomne pokrajine u svojini su pokrajine (član 3).
Važna je i jedna rečenica iz člana 3: „Opštinski putevi, ulice i nekategorisani putevi koji ne pripadaju državnim putevima I i II reda, svojina su jedinice lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze.” Zakon, dakle, izuzima puteve koji pripadaju državnim putevima. Deonica koja prolazi kroz naselje zato ne mora biti gradska samo zato što izgleda kao ulica. Proverite kojoj kategoriji pripada tačno mesto na kome je nastala šteta.
Putevi Srbije i naknada štete na državnim putevima
Na stranici „O nama” preduzeće navodi: „Preduzeće „Putevi Srbije“ d.o.o. obavlja stručne poslove koji se odnose na trajno, neprekidno i kvalitetno održavanje i zaštitu, eksploataciju, izgradnju, rekonstrukciju, organizaciju i kontrolu naplate putarine, razvoj i upravljanje državnim putevima prvog i drugog reda u Republici Srbiji.”
Član 10 dopušta i da delatnost upravljanja državnim putevima obavlja drugo društvo kapitala kome je nadležni organ to poverio, u skladu sa zakonom kojim se uređuju javno privatno partnerstvo i koncesije. Zato za konkretnu deonicu proverite ko je upravljač, a ne samo o kom putu je reč.
Kako se zahtev podnosi konkretnom upravljaču, proverite na njegovom zvaničnom sajtu pre slanja. Zahtev pošaljite pisano i sačuvajte dokaz o predaji.
Na čemu se zasniva odgovornost upravljača puta
Ključna rečenica člana 13 glasi: „Upravljač javnog puta odgovara za štetu koja nastane korisnicima puta zbog propuštanja blagovremenog obavljanja radova na održavanju puta propisanih ovim zakonom, odnosno zbog izvođenja tih radova suprotno propisanim tehničkim uslovima i načinu njihovog izvođenja.”
Iz nje slede dva osnova:
- Propušteno održavanje. Upravljač nije blagovremeno obavio radove na održavanju koje zakon propisuje.
- Loše izvedeni radovi. Radovi su izvedeni suprotno propisanim tehničkim uslovima i načinu izvođenja.
Pored toga važi i opšte pravilo iz člana 154 Zakona o obligacionim odnosima (ZOO): ko drugome prouzrokuje štetu dužan je da je naknadi, ako ne dokaže da je šteta nastala bez njegove krivice.
U zahtevu zato treba pokazati tri stvari: gde je i kada šteta nastala, u kakvom je stanju put bio i koja je šteta na vozilu. Kako dokumentovati oštećenje kolovoza i vozila, objašnjava stranica šteta od rupe na putu, a kako se oštećenje kolovoza prijavljuje upravljaču, vodič prijava rupe na putu.
Kada se naknada od upravljača puta smanjuje
Ako je i vozač doprineo nastanku štete ili tome da ona bude veća, član 192 ZOO propisuje da oštećeni ima pravo samo na srazmerno smanjenu naknadu. Kada je nemoguće utvrditi koji deo štete potiče od oštećenog, sud odlučuje vodeći računa o okolnostima slučaja. Zakon ne propisuje unapred koliko se naknada smanjuje; to se utvrđuje iz dokaza.
Upravljač puta kod divljači, palog drveta i grada
Član 13 se ne odnosi samo na rupe. Kod naleta na divljač upravljač puta dolazi u obzir samo ako činjenice ukazuju na propust u održavanju, što objašnjava vodič šteta od divljači na vozilu. Kada drvo padne na vozilo, prvo se utvrđuje ko je bio dužan da brine o stablu, o čemu piše tekst palo drvo na auto.
Kada zahtev ide prema samom gradu ili opštini, pre tužbe postoji i mogućnost predloga za mirno rešavanje spora. Kada je jedinica lokalne samouprave odgovorna i kako izgleda taj korak, opisuje vodič naknada štete od grada.
Rok za zahtev prema upravljaču puta
Prema članu 376 ZOO potraživanje naknade prouzrokovane štete zastareva za tri godine od kada je oštećeni saznao za štetu i za lice koje ju je učinilo, a u svakom slučaju za pet godina od kada je šteta nastala. Kako se rokovi računaju i šta ih prekida, objašnjava vodič zastarelost naknade štete. Ako spor dođe do suda, za zastupanje je potreban advokat (član 85 Zakona o parničnom postupku).
Kada BMP Consulting može pomoći
BMP Consulting pomaže kod oštećenja vozila i kada je potrebna naplata štete od osiguranja, za putnička vozila, kamione i teretna vozila, uključujući kasko štete. Ako imate kasko, uporedite taj put sa zahtevom prema upravljaču puta; opšti tok zahteva opisuje vodič kako se šteta naplaćuje korak po korak. Upit BMP Consulting nije zahtev upravljaču puta ni osiguravaču, a BMP nije advokatska kancelarija i ne obećava ishod. Pošaljite upit ili pozovite 066 508 13 47.
Česta pitanja
Ko je upravljač puta?
Upravljač javnog puta je javno preduzeće, društvo kapitala ili preduzetnik koji obavlja delatnost upravljanja javnim putem (član 10 Zakona o putevima). Državnim putevima upravlja preduzeće čiji je jedini vlasnik Republika Srbija ili društvo kome je to povereno. Opštinskim putevima i ulicama može da upravlja preduzeće jedinice lokalne samouprave ili onaj kome je ona to poverila.
Za šta odgovara upravljač javnog puta?
Prema članu 13 Zakona o putevima upravljač odgovara za štetu koja nastane korisnicima puta zbog propuštanja blagovremenog obavljanja propisanih radova na održavanju, odnosno zbog izvođenja tih radova suprotno propisanim tehničkim uslovima. Odgovornost nije automatska: potrebno je pokazati propust i vezu sa štetom na vozilu.
Da li Putevi Srbije plaćaju naknadu štete?
„Putevi Srbije“ d.o.o. na svom sajtu navode da se bave održavanjem i upravljanjem državnim putevima prvog i drugog reda. Za štetu na takvom putu odgovornost se procenjuje po članu 13 Zakona o putevima, prema dokazima o propustu. Deonicom može upravljati i drugo društvo kome je upravljanje povereno, pa to proverite pre zahteva.
Ko odgovara za rupu u ulici?
Ulice koje ne pripadaju državnim putevima u svojini su jedinice lokalne samouprave (član 3 Zakona o putevima), a njima može da upravlja njeno preduzeće ili onaj kome je upravljanje povereno (član 10). Deonica kroz naselje može biti i deo državnog puta, pa prvo proverite kategoriju puta na tom mestu.
Koliko imam vremena da tražim naknadu od upravljača puta?
Član 376 Zakona o obligacionim odnosima propisuje tri godine od kada ste saznali za štetu i za lice koje ju je učinilo, a najkasnije pet godina od nastanka štete. Kako se rok računa u Vašem slučaju, proverite sa pravnikom, i ne čekajte kraj roka, jer se stanje puta posle popravke više ne može fotografisati.
Izvori: Zakon o putevima, članovi 3, 5, 10 i 13; Putevi Srbije, O nama; Zakon o obligacionim odnosima, članovi 154, 192 i 376; Zakon o parničnom postupku, član 85. Informacije treba proveriti prema važećim propisima i činjenicama konkretnog slučaja.
Opišite ukratko šta se dogodilo i koja dokumenta već imate. Prvi razgovor je besplatan i pomaže da odlučite koji je sledeći korak prema osiguravaču.
Pošaljite upit Pozovite 066 508 13 47